Merhaba 🤓 👋🏻

Proje, Teknoloji, Bilgi ve Bloglar
Instagram’dan takip etmeyi unutmayın! 🤗
GLM-5.3-Flash Nedir? 18B Aktif, MIT Lisans

GLM-5.3-Flash Nedir? 18B Aktif, MIT Lisans

Özet: 30 Saniyede GLM-5.3-Flash GLM-5.3-Flash, Z.ai’nin (eski adıyla Zhipu AI) 26 Ağustos 2026‘da çıkardığı yeni model. GLM-5 serisinin doğuştan çok modlu ilk üyesi: metin ve görseli tek modelde işliyor. Boyutu 320 milyar parametre, ama her token için yalnızca 18 milyarı çalışıyor. Katman sayısı da GLM-4.5’in yarısı kadar: 45’e 92. Lisans MIT. Bu yaz çıkan Çin modellerinin çoğu kendi topluluk lisansıyla gelirken, burada ticari kullanım için okunacak ince yazı yok. Kodlama ve ajan testlerinde GLM-5.2’yi açık ara geçiyor (DeepSWE’de 63,4’e 46,2) ve toplamda Claude Opus 4.8’e yaklaşıyor. Fiyatı ise GLM-5.2’nin onda biri. API’de 1 milyon token başına $0,15 girdi / $0,50 çıktı. 9 Eylül 2026’ya kadar geçerli yüzde 50 indirimle $0,075 ve $0,25. Serinin ilk defa hibrit dikkat kullanan üyesi: doğrusal dikkat yerel bağımlılıkları taşıyor, seyrek dikkat uzaktan bilgi çekiyor. GLM-5.3’e göre dikkat hesabı 3 kat, KV önbelleği 4,4 kat küçük. Sürümden önce ox-alpha kod adıyla OpenCode ve OpenRouter’da anonim test edildi, haftanın en çok kullanılan modeli oldu. O trafiğin tamamı Çin yapımı yapay zeka çiplerinde karşılandı. Bu yaz açık ağırlıklı model tarafında tek bir yarış var: aynı zekayı daha az hesapla üretmek. Alibaba’nın Qwen3.8-Flash-Next‘i 6 milyar aktif parametreyle 397 milyarlık kardeşini geçmişti. Z.ai’nin cevabı GLM-5.3-Flash: 320 milyar toplam parametrenin yalnızca 18 milyarını çalıştırıp GLM-5.2’yi onda bir fiyata geride bırakıyor. ...

26 Ağustos 2026 ·  12 dk ·  2463 sözcük
Qwen3.8-Flash-Next Nedir? Qwen4'ün İlk Mimarisi

Qwen3.8-Flash-Next Nedir? Qwen4'ün İlk Mimarisi

Özet: 30 Saniyede Qwen3.8-Flash-Next Qwen3.8-Flash-Next, Alibaba’nın Ağustos 2026‘da çıkardığı yeni yapay zeka modeli. Metin ve görsel okuyup cevap yazıyor, özellikle kod yazma ve bilgisayarda iş takip etme işlerine ayarlanmış. Model dosyaları herkese açık, 24 Ağustos’tan beri indirilebiliyor. Ama lisansı tam serbest değil, ürüne koymadan önce okumak gerekiyor. Asıl olay şu: Alibaba bunu bir sonraki büyük sürümün, yani Qwen4’ün provası olarak çıkardı. Model dosyalarının içindeki kimlik bile qwen4_exp, yani “Qwen4 deneme” yazıyor. Boyutu 125 milyar parametre, ama her kelime için yalnızca 6 milyarı çalışıyor. Büyük bir modelin bilgisi, küçük bir modelin faturası. Tek seferde yaklaşık 750 bin kelime okuyabiliyor (1 milyon token). Bu kadar uzun metinde kendi büyük kardeşinden 8 kat hızlı. Eğitmesi, 397 milyarlık Qwen3.7-Plus’ın yaklaşık 9’da 1’i kadar tutmuş; buna rağmen kodlama ve ofis işlerinde onu geçiyor. Kullanması ucuz: 1 milyon token başına $0,16 girdi / $0,47 çıktı. Aynı ailenin amiral gemisi bunun 12 katı fiyatta. Alibaba geçen yıl Qwen3-Next’i çıkarırken şöyle demişti: bu tam bir ürün değil, bir sonraki neslin mimarisinin erken sürümü, gelin topluluk olarak inceleyelim. O mimari sonra Qwen3.5’ten Qwen3.8’e kadar bütün seriye yayıldı. ...

26 Ağustos 2026 ·  9 dk ·  1862 sözcük
Claude Metne Görünmez Filigran Ekliyor

Claude Metne Görünmez Filigran Ekliyor

Özet: 30 Saniyede Claude Filigranı Anthropic, 2 Ağustos 2026 ve sonrasında çıkan Claude modellerinin ürettiği metne gözle görülmeyen bir filigran gömüyor. Eski modeller de geriye dönük olarak bu kapsama alınıyor. Filigran metnin dışına eklenmiş bir etiket değil, metnin kelime seçimlerinin içinde. Bu yüzden kopyala yapıştır yaptığınızda metinle birlikte taşınıyor, hafif düzenlemeye de dayanabiliyor. Dosyalarda (.svg, .png, .jpg) ayrı bir mekanizma çalışıyor: C2PA standardına uygun, imzalı köken bilgisi. Kapsam geniş: API, web arayüzü, Claude Code, Cowork, Claude Tag ve AWS, Google Cloud, Microsoft Foundry üzerinden erişim dahil, dünya genelinde. Filigran çıkması “bu metin Claude’dan geçmiş olabilir” demek. Filigran çıkmaması ise metnin yapay zeka ürünü olmadığını kanıtlamaz. Tespit araçları ve teknik doküman henüz yayınlanmadı. Bugün üçüncü tarafların doğrulama yapabildiği bir yol yok. Bir görsele filigran koymak kolay. Milyonlarca pikselin değerini gözün fark edemeyeceği kadar az oynatırsınız, iş biter. Peki bir metne nasıl filigran koyarsınız? Elinizde piksel yok, sadece kelimeler var ve bir kelimeyi “azıcık” değiştiremezsiniz. Ya o kelimedir ya değildir. ...

17 Ağustos 2026 ·  11 dk ·  2169 sözcük
ESP32 Nedir? DevKit V1 Pinout ve Başlangıç Rehberi

ESP32 Nedir? DevKit V1 Pinout ve Başlangıç Rehberi

Özet: 30 Saniyede ESP32 Pinout ESP32, Espressif’in çift çekirdekli Xtensa LX6 işlemcili, 240 MHz’de çalışan Wi-Fi + Bluetooth mikrodenetleyicisi. Çipte 34 GPIO var, karta ise 30 ya da 38 pin çıkarılmış. 30 pin ile 38 pin farkı pin sayısından ibaret değil: 38 pinli kartta fazladan çıkan pinlerin altısı dahili flash belleğe bağlı ve kullanılamaz. GPIO6 ile GPIO11 arası flash belleğe ayrılmış. Bağlarsanız kart açılmaz. GPIO34, 35, 36, 39 yalnızca giriş. Çıkış veremezler, dahili pull-up/pull-down da yoktur. GPIO0, 2, 5, 12, 15 strapping pini. Açılış anında yanlış seviyeye çekilirse kart ya açılmaz ya yükleme moduna takılır. Wi-Fi açıkken ADC2 okumaz. Analog sensörleri GPIO32-39 arasındaki ADC1 pinlerine bağlayın. Kart 3,3 volt mantıkla çalışır ve 5 volda tolere etmez. 5 V sensör çıkışını doğrudan bağlamayın. ESP32 ucuz, hızlı, Wi-Fi’li ve Bluetooth’lu. Ama ilk projede insanı çıldırtan bir tarafı var: 38 pin yazıyor, hepsini kullanamıyorsunuz. Röleyi bir pine takıyorsunuz kart açılmıyor, sensörü başkasına takıyorsunuz Wi-Fi açılınca değer saçmalıyor, LED’i üçüncüsüne takıyorsunuz her açılışta bir kere yanıp sönüyor. ...

16 Ağustos 2026 ·  15 dk ·  2986 sözcük
Gemini 3.7 Flash Çıktı: Fiyat ve Benchmark

Gemini 3.7 Flash Çıktı: Fiyat ve Benchmark

Özet: 30 Saniyede Gemini 3.7 Flash Gemini 3.7 Flash, Google’ın 13 Ağustos 2026‘da duyurduğu yeni Flash modeli. Bir öncekinin üzerinden sadece üç hafta geçti. Tanıtım fiyatı 1 milyon token için 0,75 dolar girdi, 3,75 dolar çıktı. Bu, 3.6 Flash’ın normal fiyatının yarısı. Ama tanıtım fiyatı 31 Aralık 2026‘da bitiyor. Kodlamada sıçrama var: FrontierCode 1.1’de %34,4’ten %43,6‘ya, DeepSWE v1.1’de %48,6’dan %65,3’e. Bağlam penceresi 1.048.576 token, çıktı sınırı 65.536 token. Girdi olarak metin, görsel, video, ses ve PDF kabul ediyor. Zeka endeksinde tepede değil: 56 puan ile GPT-5.6 Terra ve Muse Spark 1.2’nin (57) bir puan gerisinde, ama onların üçte bir fiyatında. Google’ın Flash serisi hep aynı işi yapıyordu: en akıllı model olmak değil, en çok kullanılan model olmak. Ucuz, hızlı, “her yerde çalıştırılabilir” olan. Gemini 3.7 Flash bu tanımı biraz zorluyor. ...

13 Ağustos 2026 ·  9 dk ·  1819 sözcük